نکات مهم در مورد پرورش و نگهداری مرغ | اطلاعات مهم مرغ و خروس بومی

85

نکات مهم در مورد مرغ و خروس | اطلاعات مهم در پرورش مرغ | نکات مهم در نگهداری و پرورش مرغ بومی

مرغ یکی از پرمصرف ترین و محبوب ترین پرنده های بومی و اهلی میباشد که در مناطق مختلف برای اهداف تجاری، تفریحی و یا خانگی پرورش داده می شوند.  هدف از پرورش مرغ میتواند به خاطر تولید گوشت، تولید تخم مرغ خوراکی، تولید تخم نطفه دار و یا تولید جوجه یک روزه باشد و یا صرفا پرورش دهنده ای به جنبه زیبایی و زینتی بودن، آن را نگهداری می کند. 

اما در پرورش و نگهداری این پرنده بومی محبوب، نکات و تکنیک های مهمی وجود دارد که قبل و حین پرورش باید مد نظر قرار دهید. جهت رسیدن به درآمد بالا و جلوگیری از تلفات آنها حتما این مقاله را مطالعه کرده و نکات اشاره شده را در پرورش به کار بگیرید. 

مرغ و خروس چند سال عمر میکنند؟

مرغ خانگی میتواند بین ۵ تا ۱۱ سال عمر کند. اما رکورد ثبت شده در کتاب گینس برای بیشترین طول عمر مرغ خانگی ۱۶ سال است که بر اثر مشکل قلبی مرده است. مرغ های صنعتی چون عمر اقتصادی کوتاهی دارند در نتیجه زیاد عمر نمیکنند.

در کل کسانیکه قصد نگهداری مرغ تخمگذار دارند، آنها را از سن ۱۸ ماهگی به بعد کشتار می کنند و مرغ های گوشتی هم در سن ۳ الی ۴ ماهگی فروخته می شوند. تنها کسانی که قصد نگهداری مرغ زینتی دارند، آنها را تا ۵ الی ۶ سالگی نگهداری می کنند .

انواع نژادهای مرغ و خروس و بهترین آنها برای نگهداری

مرغ ها دارای نژادهای مختلفی میباشند که هر کدام از نژادها نیز با توجه به ژنتیک آنها یا برای تخمگذاری مناسب اند و یا برای تولید گوشت مرغ، البته برخی نژادهای مرغ دو منظوره ای هستند. یعنی هم تخمگذاری بالایی دارند و هم وزن آنها سنگین بوده و گوشت لذیذی دارند. متأسفانه بیشتر پرورش دهندگان محلی به نژاد مرغ اهمیت نمی دهند. ما در مقاله نگاه کلی به انواع نژاد ماکیان مهمترین نژادهای مرغ تخمگذار و گوشتی را معرفی نموده ایم. پیشنهاد میشود حتما این مقاله را مطالعه بفرمایید.

لازم به ذکر است که چندین نژاد مرغ بومی ایران وجود دارد. ولی متأسفانه نژادهای بومی ایران مثل لاری، خزک، گلین لری، گردن لخت شمالی و … تخمگذاری پایینی دارند و همچنین سرعت رشد آنها کمی کند می باشد. فقط مرغ های نژاد مرندی، گلپایگانی به لحاظ تخمگذاری و گوشتی بهتر از بقیه نژادهای بومی هستند. البته جهاد کشاورزی نیز چندین نژاد بومی و محلی ایجاد کرده که در بازار بعنوان مرغ جهادی و یا محلی آنها را می شناسیم. این نوع مرغ ها نیز برای پرورش در روستا ایده آل می باشند.

اگر قصد نگهداری مرغ دو منظوره (همان دورگ) را دارید که هم میزان تخمگذاری بالا و هم وزن گیری بالایی داشته باشد، مرغ های مرندی، جهادی و گلپایگانی گزینه های خوبی هستند.

وجود جایگاه مخصوص نگهداری مرغ و خروس

پرورش مرغ بومی به صورت گله ای در میان روستائیان و عشایر مشاهده می شود. نگهداری از این پرنده بسیار آسان و کم هزینه است. اما با این حال عدم رسیدگی به پرنده و رعایت نکات بهداشتی در نگهداری آن می تواند منجر به بروز بیماری در میان مرغ های خانگی و نابودی آن ها شود.

نگهداری از مرغ خانگی - چیکن دیوایسدر نگهداری این پرنده برای جلوگیری از تاثیر تغییرات آب و هوایی ، نور مستقیم خورشید ، برف و باران و کنترل میزان نوردهی محل نگهداری و پرورش بهتر  جوجه ها باید برای آن ها جایگاه درست کنید. جایگاه را می توان با استفاده از بلوک ، چوب و یا سایر تجهیزات ساخت.

جایگاهی که ساخته می شود باید فضای لازم برای رشد جوجه ها را داشته باشد. فضای مناسب برای رشد جوجه ها ۶ متر مربع یعنی فضایی با ابعاد ۲ در ۳ متر است. برای نگهداری مرغ های بالغ باید توجه کنید که هر متر مربع برای نگهداری حداکثر ۴ الی ۵ قطعه مرغ و خروس کافی است. اگر فضای نگهداری مرغ و خروس ها به مقدار کافی نباشد ، شروع به حمله کردن به یکدیگر می کنند و همدیگر را زخمی می کنند.

در داخل جایگاه مرغ باید برای آنها چوب خواب بگذارید. همچنین چوب خواب باید فاصله کافی از سطح زمین داشته باشد. کف جایگاه را هم با کلش پر کنید تا پای مرغ ها دچار مشکلات پوستی نشود.

کنترل بیماری ها در مرغ و خروس محلی 

مرغ و خروس های محلی در صورتی که در طول سال از علوفه و حشرات فضای باز تغذیه کرده باشند، دوام بالاتری در برابر بیماری ها خواهند داشت و  جمله از بیماری های شایع در آنها می توان به آبله، بوتولیسم، وبا، برونشیت عفونی ، کوریزای عفونی ، بیماری مارک ، برفک ، چرب کیسه های هوایی، نیوکاسل، جوجه موشی، پولوروم یا اسهال سفید جوجه ها ، آنفولانزای مرغی و زخم کف پای پرندگان اشاره کرد. در مقاله انواع بیماری طیور و راه های درمان آنها بیشتر در این باره بحث کرده ایم.

در برخی مناطق بیماری هایی مثل نیوکاسل، آنفولانزا، آبله و … بسیار شایع هستند. بنابراین بهتر است تحت نظر دامپزشک، جوجه مرغ ها به موقع واکسینه شوند و پرنده های بیمار نیز به سرعت شناسایی و قرنطینه شوند تا از تلفات کل گله جلوگیری به عمل آید. 

نکات مهم در تغذیه مرغ و خروس خانگی

مرغ ها طیف وسیعی از مواد غذایی شامل دانه ها و غلات، علوفه ها و سبزیجات، حشرات و لارو ها، میل ورم ها، منابع گوشتی مانند ماهی، تفاله های میوه ها و … را مصرف می کنند. اما در هر دوره از زندگی خود به یک جیره غذایی تنظیم شده نیاز دارند تا بهترین راندمان و عملکرد را داشته باشند.

تغذیه مرغ خانگی - چیکن دیوایسدر زمان تخم گذاری تامین کلسیم از اهمیت فراوانی برخوردار است و از پودر صدف ، استخوان و یا پوسته تخم مرغ می توان برای تامین کلسیم استفاده کرد، هم چنین باید منابع پروتئینی گیاهی و گوشتی مانند ذرت، گندم، سویا، پودر ماهی، پودر گوشت، میلورم و … را به جیره غذایی مرغ تخم گذار اضافه کرد. 

برای تغذیه جوجه های مرغ نیز آرد و ترکیب آرد و استخوان می تواند به کار گرفته شود. البته ارد گندم تا ۱۰ روز اول برای جوجه ها مناسب نیست چون دیر هضم می باشد. همچنین می توان از مانده های مواد غذایی مصرفی و میوه هایی مانند خیار و گوجه فرنگی نیز استفاده کرد. البته بهترین و استانداردترین غذا برای جوجه ها استفاده از دان سوپراستارتر است که از فروشگاه های معتبر عرضه دان طیور می توانید تهیه کنید. 

نکات جوجه کشی و پرورش مرغ در محیطهای کوچک خانگی

معمولا برای جوجه کشی مرغ از انواع دستگاه جوجه کشی در ظرفیت های مختلف استفاده میشود. اما کشاورزان روستایی از شیوه طبیعی نیز برای تولید جوجه یک روزه استفاده میکنند. در این شیوه ابتدا مرغ شروع به تخم گذاری کرده و پس از رساندن تخم ها به ۱۰ الی ۱۲ عدد، روی آنها کرچ میشود. کرچ شدن مرغ کاملا غریزی بوده و برخی نژادها مثل لاری زیاد کرچ میشوند. برخی دیگر نیز به ندرت کرچ میشوند.

مرغ ها معمولا در اوایل بهار و یا پاییز و در صورت فراوانی تغذیه و مناسب بودن شرایط محیطی، شروع به تخم گذاری و جوجه کشی میکنند. در جوجه کشی طبیعی باید لانه مرغ کرچ شده در یک محیط جداگانه باشد تا حیوان دیگری او را اذیت نکند و نترساند. داخل لانه نیز از کاه استفاده کنید. همچنین به مقدار کافی آب و دان نیز کمی با فاصله در کنار لانه مرغ کرچ شده قرار دهید.

مرغ کرچ شده با خوابیدن بر روی تخم های نطفه دار  شرایط دمایی ، رطوبت و چرخش تخم ها را برای جوجه کشی فراهم می کند. طول دوران جوجه کشی از تخم های نطفه دار مرغ خانگی ۲۱ روز است که ۱۸ روز اول آن را مرحله ستر و ۳ روز آخر آن را مرحله هچر تشکیل می دهد.

بعد از تولد جوجه ها باید بدانید تا ۲۴ ساعت نباید به آنها آب و یا غذا بدهید. جوجه یک روزه به دمای گرم نزدیک به ۳۵ درجه نیاز دارد. در مقاله نگهداری جوجه ها در هفته اول به طور کامل بحث نموده ایم. این مقاله را حتما مطالعه نمایید.

چه تعداد تخم نطفه دار میتوان زیر مرغ کرچ شده گذاشت؟

تعداد تخم های نطفه دار که میتوان در لانه مرغ کرچ شده قرار داد به جثه مرغ و سایز تخم بستگی دارد. اگر جثه مرغ معمولی باشد، بین ۱۰ الی ۱۲ عدد تخم نطفه دار میتوان زیر آن قرار داد. اگر تعداد تخم مرغ ها زیاد باشد، مرغ نمی تواند همزمان همه آنها را گرم نگه دارد.

در دوران ستر که نطفه در داخل تخم در حال رشد است ، تخم برای نچسبیدن نطفه به پوسته چرخانده می شود. اما در مرحله هچر که جوجه در حال خروج از تخم است ، تخم ها نباید به هیچ عنوان چرخانده شوند. به همین دلیل مرغ کرچ در مرحله ستر تخم های نطفه دار را ۴ تا ۶ بار در روز با نوک خود می چرخاند.

چه تعداد تخم نطفه دار میتوان زیر مرغ کرچ شده گذاشت؟ - چیکن دیوایسدما عامل اصلی رشد نطفه در داخل تخم است. نطفه در شرایط دمایی مناسب از فاز گازی به فاز مایع و سپس به فاز جامد تبدیل می شود. به همین دلیل در مرحله هچر دما به مقدار اندکی کاهش پیدا می کند. و رطوبت نیز برای مرطوب شدن پوسته تخم و شکستن راحت جوجه ها مقداری افزایش پیدا می کند. دمای مناسب برای مراحل ستر و هچر جوجه کشی از تخم های نطفه دار مرغ به ترتیب برابر با ۳۷.۵ و ۳۷ درجه سانتی گراد است. رطوبت مطلوب نیز در مرحله ستر ۵۷ تا ۶۰ درصد است.

تازه و باکیفیت بودن تخم ها از عوامل مهم موفقیت در جوجه کشی است. مناسب بودن ضریب نر به ماده، تغذیه مناسب و محل نگهداری استاندارد مرغ و خروس ها، سالم و جوان بودن گله و استفاده از مولتی ویتامین و داروهای تقویتی (تحت نظر دامپزشک) منجر به افزایش کیفیت تخم های نطفه دار و افزایش راندمان جوجه کشی می شود.

یک خروس برای چند مرغ کافی است؟

در یک گله نسبت مرغ و خروس به یکدیگر به نژاد آنها بستگی دارد. ولی به طور کلی یک قطعه خروس برای ۶ الی ۸ مرغ و گاها تا ۱۰ مرغ نیز کافی است. خروس های جوان و قوی هیکل، بهترین گزینه برای استفاده از گله مولد است و حتما در انتخاب مرغ و خروس ها دقت کافی را داشته باشید تا تخم هایی با نطفه با کیفیت تولید کنند. 

نکات مهم در جوجه کشی از تخم مرغ با دستگاه جوجه کشی

یکی از روش های موفقیت در پرورش مرغ، استفاده از دستگاه جوجه کشی جهت تولید جوجه یک روزه می باشد. در این صورت جوجه ها را با قیمتی بسیار ارزان به دست آورده و از فروش جوجه ها، نیمچه ها و یا مرغ های گوشتی می توانید به درآمد برسید. در صورت استفاده از دستگاه جوجه کشی، از چند صد تا چند هزار تخم نطفه دار به صورت همزمان می توانید جوجه کشی کنید و برخلاف مرغ کرچ، محدودیتی در تخم ها وجود ندارد. 

با توجه به اینکه دستگاه های جوجه کشی به صورت خودکار و مستقل عمل می کنند، بنابراین نیازی به نگهداری و مراقبت نداشته و بدون هیچ گونه نگرانی، از تمامی تخم ها جوجه کشی خواهد کرد.

جمع بندی کلی مقاله 

در این نوشته به نکات و اطلاعات مهم و کاربردی در مورد مرغ و خروس های محلی اشاره شد. در صورتی که قصد پرورش و کسب درآمد از این پرنده ها را دارید، به سه روش می توانید اقدام کنید که شامل پرورش مرغ گوشتی، پرورش مرغ تخم گذار و یا پرورش مولد و تولید جوجه یک روزه می شود. 

ممکن است شما دوست داشته باشید
85 نظرات
  1. سارا می گوید

    سلام من یه مرغ محلی گرفتم و حالش خیلی خوبه ولی بلافاصله بعد از اینکه آب میخوره یه مقداری از دهنش میریزه بیرون طبیعی هست یا نه؟

    1. Admin می گوید

      سلام
      اگه مشکل فقط همیشه حساس نباش اوکی میشه

  2. ناشناس می گوید

    سلام به جوجه یک روزه غذا چی بدیم

    1. Admin می گوید

      سلام
      پست زیر رو بخون
      تغذیه جوجه یک روزه

  3. علی می گوید

    سلام من میخوام مرغ تخم گذارنگه دارم کدام نژادسودآوراست وازکجابخرم

    1. Admin می گوید

      سلام
      پست زیر رو بخون
      بهترین مرغ تخم گذار

      از بازار باید بخری !!

    2. ناشناس می گوید

      گلین.لاری.گلین معروف به کارخانه جوجه کشی هست

  4. رضا می گوید

    سلام ممکنه راجب نیمچه های ۸۰ روزه راهنمایی بفرماید؛ شرایط نگهداری ،دمای نگهداری در زمستان روز و شب، غذا و … بیشتر اطلاعات در اینترنت درباره جوحه و مرغ و خروس بالغ هست. تشکر

    1. Admin می گوید

      سلام
      فعلا مقاله ای در این مورد نداریم ، مورد به بخش مربوطه اعلام میشه تا نگارش بشه
      ولی شما برای نیمچه چیزی مابین بالغ و جوجه یک روزه در نظر بگیرید (از نظر دمای محیط)
      غذا هم که مشخصه ، دان رشد باید مصرف کنه + مولتی ویتامین ها و مواد معدنی

      1. ناشناس می گوید

        ممنونم

  5. رضا می گوید

    سلام
    من نمیدونم چیکار کنم که تخم های مرغم به جوجه تبدیل بشه و حتی نمیدونم مرغم (خروسم ) چه نژادیه که تخماش جوجه میشه یانه

    1. admin-r می گوید

      مرغتون اگه کرچ شده و رو تخم ها خوابیده بعد یک هفته چک کنید (نوربینی یا نطفه سنجی کنید) ببنید رگ ها داخل تخم تشکیل شده یانه. اگر تشکیل شده جوجه می شن

  6. ناشناس می گوید

    سلام من پانزده مرغ سفید دارم روزی چهار وعده غذا بهشون میدم دارو هم دادم ولی تخم نمی‌زارن الان شش ماه دارمشون هیچ تخمی نگذاشتند فقط روزای اول که خریدم چنتاش تخم گذاشتن ممنون میشوم راهنمایی کنید باید چی کار کنم

    1. کارشناس وب سایت می گوید

      احتمالا محیطشون استرس داره یا چیزی مزاحم شون میشه
      اشیانه شون در محل مناسبی نیست و یا اینکه غذای چرب زیاد میدی

    2. ناشناس می گوید

      سلام
      بعضی از مرغها که می‌فروشند پیر شده اند ودیگر تخم نمی زارن که مرغداری‌ها اینا را می‌فروشند اگر میخای مرغ نگهداری کنی جوجه های شش ماهه بخر یک ماه بعدش تخم میذاره وتا حداقل ۳سال تولید داری شاید هم بیشتر دوست شما
      برای اینکه بهتر باشن اگر در قفس هستند برای ۵ مرغ یک خروس تو یک قفس بگذار اگر هم میخای آزاد باشند ۱خروس بگذار ولی خروس بیشتر دعوا می‌کنند ولی برای جوجه کشی مناسب نیست

    3. ناشناس می گوید

      داداش اونا ۱۸ ماهو رد کردن دیگه از تخم افتادن مرغ داری های صنعتی میدن بیرون میفروشن برای کشتن

  7. ناشناس می گوید

    سلام من میخوام پرورش محلی شروع کنم
    مرغ و خروس محلی چقدر غذا در هفته میخوان ؟
    چون میتونم هفته ای یه بار غذا بدم

    1. کارشناس وب سایت می گوید

      باید روزانه سه الی چهار وعده غذایی بهشون بدی و هر بار باید دانخوری و ابخوری ها رو بشوری
      دادن هفته ای یکبار غذا کار درستی نیست
      هر دو الی سه روز یکبار هم باید خاک بستر رو تعویض کنی تا بیمار نشن
      این کار نیاز به وقت و حوصله داره

      1. ... می گوید

        سلام
        مرغ عثمانی با خروس لاری جفت میشود؟

        1. Admin می گوید

          سلام
          نمیدونم

    2. علی سینا می گوید

      سلام جوجه مرغ چند ماهه به تخم میاد

      1. Admin می گوید

        سلام
        بستگی به نژادش داره
        بهترین شرایط از ۴.۵ ماه به بالا

      2. ناشناس می گوید

        سلام مرغ های من ۱۰ ما بود بزرگشو ن میکرد از جوجه گی تخم میزاستن ولی تخمشون میخوردن علت چیست

        1. نویسنده می گوید

          سلام مقاله زیر رو بخونید
          چرا مرغ تخمش را میخورد ؟

  8. محمد می گوید

    سلام من جوجه مرغ بومی با دستگاه جوجه کشی خانگی درست کرده بودم در آوردم هچ اش هم تقریبا عالی بود . فقط یکی از جوجه ها بعد از مدتی بیماری عفونی گرفت و ریه اش عفونت کرده بود بردم دامپزشک تقریبا الان خوب شده ولی منقار اش کج شده اونم حس میکنم بخاطر این بود که موقع قرص دادن زیاد دهنش را باز کردیم . ایا به نظر شما منقار اش کج شده و دهنش باز یه مقدار باعث میشه مریض میشه یا نه . ؟؟

    1. کارشناس وب سایت می گوید

      اگر مشکلی در اب و غذا خوردن ایجاد نکنه نه باعث نمیشه
      ولی اگر خوراکش رو کم کنه می تونه جوجه رو ضعیف کنه و در نهایت تلف بشه

  9. Pedram می گوید

    سلام وقت بخیر
    من میخواستم کسب و کار خودمو راه بندازم و میخوام پرورش مرغ محلی راه بندازم میخواستم بدونم بنظر شما جوجه ۱ روزه بیارم یا جوجه چند ماهه کدومش تلفات کمتری داره و اینکه سودش خوبه؟

    1. کارشناس وب سایت می گوید

      جوجه یک روزه تلفاتش بیشتره
      بهتر که دو هفته به بالا سن داشته باشن و در مورد واکسن های تزریق شده و نشده هم سوال کنید
      اگر از تخم نطفه دار و دستگاه جوجه کشی استفاده کنید ، سود بیشتری به دست خواهید اورد.

  10. شهرام می گوید

    سلام
    برای پروش مرغ گوشتی احتیاج به راهنمایی دارم هیچ گونه تجربه ای ندارم ممنون میشم راهنمایی کنید

    1. کارشناس وب سایت می گوید

      مقاله زیر رو بخونید بهش کمک میکنه
      اصول پرورش مرغ گوشتی

  11. یوسف می گوید

    سلام وقت بخیر
    آیا میتوان مرغ نژاد برهما((امپراطور))رو با خروس نژاد سلطان یا نژاد دیگه ای نگهداری کرد؟؟؟من سه تا مرغ امپراطور و دوتا مرغ سلطان و یک خروس سلطان دارم.ایا نیاز به خروس دیگه ای هست؟؟؟

    1. کارشناس وب سایت می گوید

      در صورت مشاهده درگیری ، باید اونا رو از هم جدا کنی
      از لحاظ وزنی و میزان تغذیه هم با فرق دارن
      بهتر که تعداد مناسبی ابخوری و دانخوری در اختیار اونا بذاری تا بر سر اب و غذا دعوا نکنن

  12. قاسم حسینی می گوید

    سلام و احترام
    من چهارتا مرغ دارم که سه تاشون وقت تخم گذاشتنشون از صبح الی ساعت دو بعدظهر است ولی اون یکی مرغه براش روز و شب فرقی نداره بعد ۲۶ ساعت تخمشو میذاره حتی اگه شب باشه
    میخواستم بدونم دلیلش چیه که اون سه تا مرغ شب تخم نمیذارن

    1. کارشناس وب سایت می گوید

      این به نژاد و خلقیات مرغ ها بستگی داره
      دلیل دقیقی نمیشه گفت

  13. حمید می گوید

    سلام . من مرغ هارو داخل یک طویله بزرگ نگه میدارم . ارتفاع طویله حدود ۳ متر هست . سقف پشم شیشه است و دور تا دور بلوکه . برای زمستون مرغ ها سرما میخورن و نیاز به یک جای کوچیک تر با ارتفاع سقف کوچیک تر هستند ؟ یا نه همون جا خوبه ؟ چون شنیدم بخاطر اینکه فضا خیلی بزرگه سرد میشه فضا و سرما میخورن .

    1. کارشناس وب سایت می گوید

      بله سرد میشه
      بهتر که یک لانه کوچک رو با یونولیت ضخیم داخل همون طویله درست کنید و به کمک یک لامپ مادر مصنوعی لانه رو گرم کنید، این کار به گرم شدن سریع لانه کمک خواهد کرد و مرغ ها رو از سرما نجات خواهد داد.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

تماس