درمان خانگی خس خس مرغ و خروس چیست ؟
خس خس در مرغ و خروس ها معمولا به عنوان یکی از نشانه های مشکلات تنفسی است. البته این عارضه می تواند ناشی از عوامل متعددی از جمله عفونت های باکتریایی، ویروسی، قارچی، آلرژی ها یا حتی عوامل محیطی مانند گرد و غبار و تهویه نامناسب باشد.
تشخیص دقیق علت و درمان به موقع از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا این مشکل می تواند به راحتی به کل گله سرایت کرده و باعث خسارات اقتصادی شود.
علت خس خس مرغ و خروس چیست؟
عوامل مختلفی می تواند منجر به بروز خس خس در مرغ و خروس شود که عبارتند از:
۱). عفونت های تنفسی
یکی از شایع ترین دلایل خس خس در مرغ و خروس، بیماری تنفسی مزمن است که توسط مایکوپلاسما گالی سپتیکوم ایجاد می شود. این باکتری از طریق تماس مستقیم، هوا یا تخم های آلوده منتقل می شود. علائم این بیماری شامل خس خس، ترشحات بینی، تورم سینوس ها، کاهش اشتها و افت وزن می باشد.
جهت درمان می توانید با تایید و تجویز دامپزشک از آنتی بیوتیک هایی مانند تیامولین یا تتراسایکلین استفاده کنید.
لازم به ذکر است عفونت های ثانویه باکتریایی مانند کلی باسیلوز نیز می توانند شرایط را وخیم تر کنند.
۲). برونشیت عفونی
برونشیت عفونی طیور یک بیماری حاد ویروسی با سرایت بالا در جوجه ها است که به ویژه با علائمی چون ضایعات نایی، سرفه و عطسه شناخته می شود. این ویروس از خانواده کروناویروس بوده و مشکلاتی نظیر ضایعات تنفسی، التهابات کلیوی، اختلالات تولید مثلی و کاهش وزن را به همراه دارد.
این بیماری خسارات اقتصادی زیادی به صنعت پرورش مرغ وارد می کند و با وجود واکسیناسیون گسترده، همچنان شیوع گسترده ای دارد. برونشیت با تخریب بافت ریه، ظرفیت تنفسی پرنده را کاهش داده و متابولیسم و رشد آن را مختل می کند.
علائم این بیماری عطسه و سرفه، آبریزش بینی، خس خس و خروپف، تورم پلک و ترشح اشک می باشد.
برای درمان خانگی برونشیت عفونی میتوانید از موارد زیر استفاده نمایید.
- محیط زندگی طیور را کاملا تمیز کنید و با آب گرم شست و شو دهید.
- به جای آب معمولی، شربت عسل و آب لیمو (عسل و آب لیمو به نسبت مساوی در آب جوشیده خنک) در اختیار طیور قرار دهید.
- استفاده از مولتی ویتامین محلول در آب آشامیدنی نیز به بهبود سریع تر کمک می کند.
بیشتر بدانید: برای کسب اطلاعات بیشتر در خصوص درمان اسهال مرغ بر روی لینک مقابل کلیک کنید، درمان خانگی اسهال مرغ.
۳). ذات الریه قارچی
آسپرژیلوزیس یک بیماری قارچی است که می تواند تمام پرندگان، از جمله ماکیان، کبوترها، قناری ها و حتی حیوانات و انسان ها را تحت تاثیر قرار دهد. این بیماری در جوجه ها به صورت حاد و در پرندگان بالغ به صورت مزمن بروز می کند.
علائم این بیماری عبارتند از دشواری تنفس، تنفس با دهان باز، کاهش اشتها و در موارد شدید فلجی و تشنج. البته در مرغ و خروس بالغ مشکلات تنفسی، کاهش مصرف غذا و در برخی موارد پوست آبی یا تیره (سیانوز) نیز به چشم میخورد.
مرگ و میر در جوجه ها بین ۵ تا ۲۰ درصد و گاهی تا ۵۰ درصد می رسد. این بیماری توسط قارچ آسپرژیلوس ایجاد می شود که در محیط های گرم و مرطوب مانند فضولات، خاک اره، پوشال و حتی غذا و آب رشد می کند.
جهت پیشگیری محیط پرورش باید کاملا تمیز و خشک باشد. غذا و آب از نظر آلودگی باید به دقت بررسی شوند.
۴). ویروس ها
نیوکاسل نیز ویروسی است که خس خس و علائم عصبی را به همراه دارد. این بیماری درمان خاصی ندارد، اما پیشگیری از طریق واکسیناسیون الزامی است. ویروسی بسیار خطرناک که خس خس، سرفه، کاهش تولید تخم و مرگ و میر بالا را به دنبال دارد.
بیشتر بدانید: برای کسب اطلاعات دقیق در مورد بیماری های تنفسی طیور بر روی لینک مقابل کلیک کنید، درمان تنگی نفس مرغ خانگی.
۵). وجود گرد و غبار در بستر
وجود گرد و غبار زیاد در بستر یا غذای آلوده می تواند موجب تحریک دستگاه تنفسی شود. همچنین رطوبت بالا یا تهویه نامناسب منجر به رشد عوامل بیماری زا می شود.
۶). آلودگی های انگلی
کرم هایی که در ریه ها یا نای مستقر می شوند و تنفس را دشوار می کنند جهت درمان باید از داروهای ضد انگلی مانند آیورمکتین تحت نظر دامپزشک استفاده شود.
۷). تغذیه نامناسب و کمبود ویتامین ها
کمبود ویتامین A باعث کاهش عملکرد غشاهای مخاطی و مستعد شدن طیور به عفونت های تنفسی می شود. جهت درمان میتوانید از مکمل های ویتامینی A در جیره غذایی استفاده کنید.
درمان خانگی خس خس مرغ و خروس
جهت درمان این عارضه می توانید از موارد زیر استفاده کنید که عبارتند از:
بخور اکالیپتوس می تواند به باز شدن مجاری تنفسی کمک کند. کافی است یک ظرف بخار در نزدیکی قفس قرار دهید (بدون تماس مستقیم با پرندگان).
مخلوطی از عسل، زنجبیل و آب گرم به عنوان تقویت کننده سیستم ایمنی مفید است. این محلول را می توانید با سرنگ به پرنده بیمار دهید.
همچنین می توانید برای درمان خس خس در مرغ و خروس، از یک روش خانگی دیگری استفاده کنید.
ابتدا مقداری آب جوش ولرم را با کمی نمک و آب لیمو ترش تازه مخلوط کنید. این ترکیب را به آرامی در حلق پرنده بریزید. سپس گردن پرنده را به سمت پایین نگه دارید تا محتویات اضافی از حلق خارج شود. پس از این مرحله، ترکیبی از مواد زیر تهیه کنید:
- سیر تازه رنده شده
- سرکه سیب طبیعی
- کمی زردچوبه و زنجبیل
این مخلوط را به آرامی در حلق پرنده بریزید. این کار را یک روز در میان انجام دهید.
در روزهایی که از مخلوط بالا استفاده نمی کنید، یک تکه کوچک سیر را مستقیما در حلق پرنده قرار دهید. این کار به تقویت سیستم ایمنی و کاهش عفونت کمک می کند.
داروی خس خس مرغ و خروس
برای عفونت های باکتریایی، از آنتی بیوتیک هایی مانند داکسی سایکلین یا انروفلوکساسین استفاده کنید. دوره درمان باید کامل شود تا از مقاومت دارویی جلوگیری شود. برای مقابله با کرم های ریوی، داروهای ضد انگلی نظیر ایورمکتین تجویز می شود.
همچنین مکمل های ویتامینی (به ویژه ویتامین A و D) به بازسازی غشاهای مخاطی و تقویت سیستم ایمنی کمک می کنند.
بهبود شرایط محیط نگهداری
- اطمینان حاصل کنید که هوای تازه به اندازه کافی وارد فضای نگهداری شود. استفاده از تهویه مکانیکی در سالن های بسته توصیه می شود.
- بستر را مرتباً تعویض کنید و از موادی مانند کاه یا پوشال استفاده کنید.
- دمای ایده آل برای مرغ و خروس بین ۱۸ تا ۲۴ درجه سانتی گراد است. رطوبت محیط نیز باید حدود ۵۰ تا ۶۰ درصد باشد.
سخن آخر
خس خس در مرغ و خروس، نشانه ای از مشکلات جدی تنفسی است که می تواند از عوامل مختلفی ناشی شود. شناسایی علت دقیق و انتخاب درمان مناسب، کلید مدیریت این مشکل است. با رعایت اصول بهداشتی، تغذیه مناسب و استفاده از درمان های تخصصی، می توان از بروز مشکلات تنفسی جلوگیری و سلامت گله را تضمین کرد.
سوالات متداول
در زیر به برخی از سوالات متداول کاربران پاسخ دادهایم. برای مشاهده پاسخ روی هر سوال کلیک کنید.
سلام دوستان نای خروسم برفک زرد رنگ زده میکنم خونی میشه قرص آموکسی کلاوو هم درستش نکرد چیکار کنم
سلام دوست عزیز
این ضایعات زرد رنگ و خونی توی نای خروس نشانه بیماری تریکومونیازیس (کپک یا همان چایکر) یا آبسه است که با آموکسی کلاو خوب نمیشه و نیاز به داروی ضد انگل مثل مترونیدازول داره.
سلام
برای درمان کرم نای یا همون کرم قرمز چنگالی که حدود ۱۰۰تا از جوجه های ۳ ماهه من بهش مبتلا شدن چه دارویی خوبه؟
لوامیزول دادم جواب نداد
و اینکه آیا خطرناکه؟ خودش هم ممکنه خوب شه یا نه؟
سلام دوست عزیز
بله، این انگل بسیار خطرناکه، خودبه خود خوب نمیشه و اگر درمان نشه تلفات میده؛ چون لوامیزول جواب نداده، حتما زیر نظر دامپزشک از داروی قوی تر مثل آیورمکتین (به صورت قطره پشتی یا تزریقی) استفاده کنید و جایگاه رو هم کاملا ضدعفونی کنید.
سلام دوتا مرغ دارن که تازه تخم میذارن
یکی شون دوتا تخم گذاشت الان سه روزه که میره توسبد میخوابه ولی تخم نمی ذاره، علتش چیه، چکارباید کرد؟؟
سلام دوست عزیز
اگر مرغ روی لانه میخوابه ولی تخم جدید نمیذاره، ممکنه وارد دوره کرچی شده باشه و بخواد روی تخم ها بخوابه. البته استرس، تغییر جیره غذایی یا کمبود برخی مواد معدنی هم میونه روی تخم گذاری تأثیر بذاره. اگر سرحال هست، غذا میخوره و علائم بیماری نداره، فعلا تحت نظرش داشته باشید.
ممنونم.خیلی مفید بود.آیا محلول پودری آزیترومایسین یا محلول کپسول آموکسی سیاست هم برای خس خس خروس خوبه؟
سلام وعرض ادب من جوجه مرغ نگه داری میکنم یک سری جوجه ها دهانشان را مرتب بازوبسته میکنن
اما صدایی نداره
وکمی بی حال هم هستند باید چیکار کنم کم پیش میاد اما ضرر میشه
سلام وقت بخیر مرغ خیلی بی حال بود از بقیه جداش کردم چند روز بهش سیر و ویتامین دادم الان میتونه راه بره و بهتره ولی هنوز گلوش خر خر میکنه چیکارش کنم ؟ بزارش پیش بقیه اشکال داره؟
عالی بود متشکرم
باعرض سلام و ادب تولید کنده جوجه گلپایگانی هستم مدت زیادی هست که پس از خارج کردن جوجه ها در دستگاه جوجه کشی واوردن جوجه ها در بستر پس از یک الی دو روز روزی حداقل ۱۰ تا تلفات دارم وجوجه ها بیحال میشوند و کالبدشکافی هم نزد دکتر بردم دارو هم استفاده می کنم ولی تاثیری نداره خسته شدم
عالی بود متشکرم
سلام ببخشید مرغم چند وقت پیش تیغه میکشید و الان انگار نفسش خس خس میکنه
سلام دوست عزیز
منظورون از تیغه میکشید چیه ؟
سلام علیکم.
به احتمال زیاد دچار عفونت کیسه زرده هستند.ماشین جوجه کشی و تخم مرغها را خوب ضدعفونی کنید.
دارو تاثیری ندارد.
سلام تا دو روز پس از تولد نباید غذا بدهید و فقط از آب و عسل یاشکر و یا محلول انرژی زا و آب استفاده کنید ضمنا از دان پودری تا دو هفته تغذیه کنید
سلام عليكم وسایل دستگاه جوجه ترموستات کترلردستگاه فن ۲۲۰
در خدمتیم دوست عزیز
سلام وقت بخیر چند روزی هست مرغ و خروس ها مشکل تنفس پیدا کرده از دامپزشک هم دارو گرفتم ولی نتیجه نداد ممنونم راهنمایی کنید
سلام دوست عزیز
احتمال عفونت جدی باکتریایی یا ویروسی هست. محیط باید خشک و تهویهدار باشه و بستر تمیز باشه از بخور اکالیپتوس تو محیط استفاده کن