تاریخچه پرورش مرغ بومی و پیدایش مرغ
قصد آشنایی با تاریخچه پرورش مرغ را دارید؟ از نحوه پیدایش مرغ اطلاعی ندارید؟ قصد شناخت اولین مرغ جهان را دارید؟ پس با ما تا انتهای این نوشته از چیکن دیوایس همراه باشید تا در رابطه با اینکه مرغ چگونه به وجود آمد اطلاعات کاملی ارائه شود.
- مناسب برای جوجه کشی از مرغ بومی
- قابل اتصال مستقیم به باتری ۱۲ ولت
- دارای سیستم روزشمار جوجه کشی
تاریخچه پیدایش مرغ
مرغ های بومی ایران، همانند سایر مرغ های اهلی جهان، از گونه Gallus Domesticus هستند. اجداد آن ها حدود ۳۲۰۰ سال قبل از میلاد در جنوب و مرکز هند زندگی می کردند و با دخالت انسان، نژادهای مختلفی از آن ها به وجود آمد. حدود ۱۰۰۰ سال قبل از میلاد، اقوام آریایی مرغان نیمه وحشی را به ایران آوردند و در سراسر کشور پراکنده کردند. ایرانیان با اصلاح این پرندگان، میزان تخمگذاری را افزایش دادند و بعدها یونانی ها مرغ را از ایران به اروپا بردند.
پرورش مرغان بومی بیشتر در روستاها انجام می شد. آن ها آزادانه در اطراف خانه ها می چرخیدند و بخش کوچکی از غذای روستاییان را از طریق تخمگذاری تأمین می کردند. تخم ها برای تغذیه یا جوجه کشی استفاده می شدند و جوجه ها تا بلوغ نگهداری می شدند. نیمچه های خروس معمولاً به عنوان غذای مقوی برای بیماران و کودکان مصرف می شدند و مرغ ها تا زمان کاهش تخم گذاری نگهداری می گردیدند.
در گذشته، روستاییان هنگام سفر به شهر، مرغ، خروس یا تخم مرغ بومی را به عنوان سوغات می بردند. به همین دلیل طعم خوش و ارزش غذایی بالای مرغ و تخم مرغ بومی هنوز در ذهن مردم ایران ماندگار است و بسیاری حاضرند برای آن بهای بیشتری بپردازند.
سیر تحول پرورش مرغ در ایران
تا سال ۱۳۳۳ بیشتر گوشت و تخم مرغ مصرفی کشور از مرغ های بومی روستایی تأمین میشد و منبع درآمدی برای روستاییان بود. با افزایش تقاضا، پرورش صنعتی طیور با واردات ۶۰ هزار مرغ از نژادهای «نیوهمشایر»، «رد آیلند رد» و «پلیموث راک» آغاز شد و در سال ۱۳۳۹ با تأسیس مؤسسه جوجه کشی نارمک گسترش یافت.
اگرچه امروزه مرغداری های صنعتی نیاز کشور را تأمین می کنند، اما گوشت مرغ بومی و تخم مرغ محلی همچنان طرفداران زیادی دارد و به دلیل طعم و کیفیت بالاتر، حتی در برخی کشورها تا دو برابر قیمت مرغ صنعتی فروخته می شود.
در بسیاری از کشورهای آسیایی نیز پرورش مرغ بومی رواج دارد: در مالزی و تایلند اکثر خانوارهای روستایی چند مرغ نگهداری می کنند؛ در اندونزی ۶۰٪، در فیلیپین ۵۷٪ و در برمه ۸۵٪ از طیور، بومی هستند. در ایران نیز حدود ۴۷ میلیون مرغ بومی وجود دارد.
مرغ جنگلی سرخ، جد اصلی مرغ اهلی امروزی است که خاستگاه آن جنوب شرقی آسیا می باشد. این پرندگان با ترکیب نژادهای مختلف، پایه شکل گیری بیش از ۳۵۰ گونه متنوع مرغ در جهان شده اند.
اولین مرغ جهان در کجا ثبت شده است؟
در یک مطالعه برجسته از موسسه جانور شناسی کونمینگ تحت آکادمی علوم چین محققان کشف کردند که اولین مرغ جهان ۹۵۰۰ سال پیش در جنوب شرقی آسیا هچ شده است. اما اینکه مرغ ها کی اهلی شده اند هنوز هم بحث برانگیز می باشد. تحقیقات اخیر آکادمی علوم چین حاکی از آن می باشد که ممکن است چندین سناریوی اهلی سازی دیگر در مناطق مختلف جنوب و جنوب شرقی آسیا، جنوب چین، تایلند، میانمار و هند وجود داشته باشند.
از آنجا که نسل وحشی و اجداد اصلی مرغ های اهلی هنوز هم زنده اند بنابراین تحقیقات در مورد زمان پیدایش مرغ های اهلی هنوز هم ادامه دارد. محققان سعی میکنند با بررسی رفتارهای مرغ وحشی و اهلی و ژنتیک آنها به نتایج برسند.
تا به امروزه اولین بقایای مرغ خانگی در شمال چین یافت شده که مربوط به ۵۴۰۰ سال قبل از مسیح می باشد اما اینکه آنها واقعا اهلی بوده اند هنوز هم بحث برانگیز می باشد. چرا که مدارک محکمی از مرغ های اهلی شده در چین تا ۳۶۰۰ سال قبل از مسیح وجود ندارد.
آیا محل پیدایش مرغ اهلی چین است؟
دو بحث اصلی در زمینه تاریخچه مرغ اهلی هنوز هم تا حدود زیادی بدون جواب باقی مانده اند. اولین اینکه هنوز معلوم نیست مرغ های اهلی در چین زودتر به وجود آمده اند و یا اینکه در جنوب شرقی آسیا. دوم اینکه آیا مرغ های pre-columbian زودتر در قاره آمریکا زندگی میکردند یا نه.
بررسی های زیست محیطی در چین نشان میدهد که زیستگاه مساعدی برای مرغ های وحشی در آن زمان وجود نداشته است. همچنین مطالعاتی بر روی استخوان های اولیه مرغ انجام گرفته و گزارش شده که فقط تعداد انگشت شماری از آنها به مرغ ها تعلق دارند. بنابرین در این زمینه هنوز هم ابهامات زیادی وجود دارد.
محققان آلمانی معتقد هستند که شواهد نادری وجود دارد که بخواهیم بگوییم اهلی سازی مرغ ها برای اولین بار در شمال و یا مرکز چین اتفاق افتاده است. آنها معتقد هستند که به احتمال قوی مرغ های وحشی در جنوب چین یا جنوب شرقی آسیا اهلی سازی شده اند.
در قدیم به مرغ چه میگفتند؟
به اولین مرغ های اهلی شده کلمه مانوک manuk گفته میشد که یک کلمه به زبان استرونزی است. این کلمه زبان بومیان منطقه جنوب شرقی آسیا بود به همین دلیل گفته میشود منشأ پیدایش مرغ های اهلی جنوب شرقی آسیا میباشد. یونانی ها نیز زمانیکه برای اولین بار از ایران به یونان مرغ بردند به آن لقب “آلارم ایرانی” و “پرنده پارتی” اختصاص دادند.
چرا پرورش مرغ بومی سودآور است؟
در گذشته، تمام نیاز مردم به گوشت و تخم مرغ از طریق مرغ های بومی روستاها تأمین می شد و خبری از مرغ های صنعتی نبود. در نتیجه، محصولات آن دوران سالم تر و طبیعی تر به شمار می رفتند.
با افزایش جمعیت و تقاضای بیشتر برای پروتئین، پرورش صنعتی گسترش یافت؛ اما امروز دوباره توجه به مرغ بومی به دلیل مزایای فراوانش در حال رشد است.
مرغ بومی در محیط باز رشد می کند، بخشی از غذای خود را از طبیعت به دست می آورد و همین موضوع باعث می شود گوشت آن خوش طعم تر و مقوی تر باشد. در طب سنتی نیز مصرف جوجه خروس بومی برای تقویت بدن بیماران توصیه میشد. علاوه بر طعم عالی، پرورش مرغ بومی به دلیل هزینه کمتر، مقاومت بالا و بازار مطلوب، گزینه ای اقتصادی و سالم برای سرمایه گذاری روستایی محسوب می شود.
طعم و مزه ی بهتر گوشت مرغ و خروس بومی تا اندازه ای به خصوصیات ژنتیکی و قابلیتهای ذاتی پرنده مربوط می شود و تا حدی نیز متاثر از خوراکی است که مصرف می کند و به همین سبب است که امروزه آن دسته از پرورش دهندگان نیمه صنعتی و تولید کنندگان گوشت مرغ بومی، که مرغان خود را در سالن پرورش می دهند به صورت مستمر و تا حد ۳ تا ۴ درصد از خوراک روزانه ی پرندگان را با سبزیجات و قسمتی از آنرا با سبزی های معطر تامین می کنند تا علاوه بر سلامتی پرنده، بر طعم گوشت آنها نیز اثر مطلوبی بگذارد.
این حقیقت غیر قابل انکار است که طعم و مزه ی گوشت نیمچهای بومی بسیار بهتر و مطبوع تر از کوشت نیمچه ی صنعتی است.
طعم بهتر تخم مرغ بومی
احتمالا مصرف کنندگان تخم مرغ بومی مشاهده نموده اند که برای تهیه ی آن ، مبلغ بیشتری در مقایسه با تخم مرغ صنعتی پرداخت می کنند. معمولا توجه مصرف کننده به سه خصوصیت ویژه ی تخم مرغ بومی است :
- تازه بودن تخم
- طعم و مزه ی بهتر
- رنگ زرده
در رابطه با سه ویژه گی فوق الذکر و چگونگی تولید تخم مرغ با کیفیت بعداً به تفصیل صحبت خواهیم کرد. و در این مبحث همین قدر کفایت می کند که بدانیم یکی از دلایل طعم بهتر تخم مرغ بومی همان گردش پرنده و مصرف خوراک دلخواه است که از نقطه نظر «آرگانولچیک، بر طعم و مزه ی تخم مرغ بومی تاثیر خوبی می گذارد. از دیگر دلایلی که پرورش مرغ بومی را توجیه می کند. تولید تخم مرغی است که قیمت فروش آن خوب و مورد درخواست مصرف کنندگان است.
مقاومت در مقابل بیماری ها
اصولاً در طیور صنعتی، هرچه نژاد خالص تر باشد مقاومت آن در مقابل بیماری ها کمتر می شود. همخوانی که حاصل تولید نژادهای خالص است موجب می شود عارضه هایی مانند بد فرمی اعضاء بدن، رشد نامطلوب، کاهش مقاومت در مقابل بیماری ها و … ایجاد شود. این موارد در مرغان بومی که حاصل آمیخته گری های متفاوت بوده اند کمتر مشاهده می شود. مقاله بیماری های مرغ را مطالعه نمایید.
مرغان بومی به دلیل اینکه سالها در محیط طبیعی زندگی کرده اند کم کم تاثیراتی از محیط کسب نموده اند و مقاومت شان در مقابل بیماری ها بیشتر شده است.در حقیقت در طی مراحل مختلف و در مواقع روز بیماری ، مرغان ضعیف و نامطلوب به بیماری آلوده شده و تلف شده اند . ولی پرندگان مقاوم زنده مانده و نسل فعلی را تشکیل داده اند.(در موضوع مقاومت به بیماری ها باید به این نکته توجه نمود که مرغان قوی و سالم مقاومت بهتری از خود نشان می دهند و اصلا نباید از مرغان ضعیف و پرندگانی که تحت سوء تغذیه پرورش یافته اند ، انتظار داشت که در مقابل بیماری ها مقاوم باشند).
از کجا و چگونه پرورش مرغ بومی را شروع کنیم؟
اگر تخصص و تبحر کافی در زمینه پرورش مرغ بومی ندارید. اولین نیاز کسب اطلاعات اولیه در خصوص مدیریت صحیح پرورش مرغ بومی است.
هدف ما در این نوشته در همین راستا و آموزش مدیریت پرورش مرغ بومی در اندازه نیمه صنعتی است ضمن آنکه اشاراتی سودمند برای پرورش این پرنده ی مفید در حد و اندازه ی خانگی نیز ارائه خواهیم نمود. متقاضی پرورش مرغ بومی در اولین مرحله باید تصمیم بگیرد و به سئوالات زیر پاسخ دهد:
- چه واحدی و با چه ظرفیتی می خواهد ایجاد نماید؟
- آیا امکانات مالی، مکانی و تجهیزاتی لازم را در اختیار دارد؟
- آیا شرایط محلی (مجوزها) و همسایگان به او اجازه ی فعالیت در این زمینه را می دهند؟
- آیا پرورش مرغ بومی در مکان مورد نظر، مزاحمتی برای همسایگان ایجاد نمی کند؟
- پرندگان مورد نیاز را از کجا باید فراهم کند؟
- خوراک پرندگان را چگونه باید تامین نماید؟
- محصول تولیدی خود را چگونه باید به فروش برساند؟ ( بسیار مهم) برای پاسخ به اولین سئوال، چشم انداز آینده باید شفاف باشد.
بدین معنی که، متقاضی پرورش مرغ بومی باید بداند چنانچه در این زمینه سرمایه گذاری کند، محصول واحد او می تواند تمامی موارد زیر باشد :
- تخم مرغ بومی (محصولی تازه و اورگانیک).
- گوشت مرغ و خروس بومی(با طعم بهتر و ارزشی بالاتر).
- خروس زنده (برای قربانی کردن که با قیمت خوبی به فروش میرسد).
- تخم نطفه دار(با قیمتی بالاتر برای کسانی که جوجه یکروزه بومی تولید می کنند).
- جوجه یکروزه (موجب ارزش افزوده خواهد شد).
- نیمچه بومی(با قیمت مناسب، برای کسانی که قصد دارند مرغ بومی پرورش دهند) و به عنوان یک محصول جانبی، کود مرغی.
ممکن است وی بخواهد یک یا چند مورد از موارد بالا را تولید کند. در هر صورت بعد از تصمیم نهایی بهتر است تمامی مراحل و مخارج را بر روی کاغذ آورده و حساب و کتاب کند. – .برای آغاز کار ابتدا باید «جایگاه پرورش» مرغ بومی» ایجاد شود.
سخن آخر
در این نوشته در رابطه با تاریخچه پیدایش مرغ بومی به ارائه اطلاعات کاملی پرداختیم که میتواند در کسب اطلاعات بیشتر شما در این زمینه کمک کننده باشد. چنانچه در این حیطه سوالی دارید با ما در قسمت نظرات در میان بگذارید.
سوالات متداول
در زیر به برخی از سوالات متداول کاربران پاسخ دادهایم.
اولین مرغ چگونه به وجود آمد؟
مرغ خانگی از مرغ جنگلی سرخ (Gallus gallus) در جنوب شرقی آسیا به وجود آمده است.
بزرگترین پرورش دهنده مرغ محلی کیه؟
بزرگترین مرکز تولید مرغ بومی کشور در یزد قرار دارد که در هر دوره یکصد هزار قطعه مرغ پرورش می دهد.
مرغ بومی ایران کدومه؟
مرغ مرندی، لاری و گلپایگانی از جمله نژادهای بومی ایران هستند.
محل زندگی مرغ کجاست؟
مرغ ها می توانند در سالن های پرورش، قفس، لانه های چوبی، روستا یا حتی حیاط خانه های شهری زندگی کنند.
باسلام من ازتبریزمزاحم میشم ازکجامی توان تخم مرغ نطفه دار تهیه کنم واینکه مرغ کرچ رااز مرغهای دیگرجداکنم یانه؟ چگونه جای مرغ کرچ رادرست کنم ضمنا من چهارتامرغ دارم یکی از مرغهاروی تخم مینشیند ولی چندروز تخم نمیگذاشت حالا روزی یک عدد تخم میگذارد بازهم روی تخم مینشیند لطفا راهنماییم بفرما با تشکر
سلام دوست عزیز
برای تخم نطفه دار از مرغداری های معتبر تهیه کن. مرغ کرچ حتما جدا باشه تا استرس نداشته باشه.
جاش گرم و ساکت باشه با پوشش نرم.
مرغی که تخم نمیذاره ممکنه تو دوره استراحت باشه.